Jedan od početnih motiva za snimanje dokumentarnog filma o Dušanu Vukotiću, jedinom jugoslovenskom Oskarovcu, crnogorskog porijekla bio je, kako ističe, Šahmanović otrgnuti od zaborava jednog velikana.
“Vizionara čija su djela i dalje aktuelna, djela koja ostavljaju i dalje snažan utisak na onog koji se prvi put susretne sa njima. Takođe, ovaj film, između ostalog, govori i o tome da je iz malog prostora došao jedini jugoslovenski Oskarovac, prvi dobitnik Oskara u socijalističkim zemljama, prvi u Istočnoj Evropi. To sve ostavlja snažan dojam na publiku, sada, kada film živi u crnogorskim bioskopima, imam osjećaj da se jedan krug zatvorio. Reakcije publike su emotivne, snažne, ljudi poslije projekcije ostaju u sali, žele da se nastavi razgovor o filmu, što je dobar pokazatelj kvaliteta filma . Istakao bih mlađu publiku, ona ga upoznaje prvi put, smatram da je to ključna stvar, ponovno oživljavanje jednog genijalca. Nisam očekivao masovnost, ali sam priželjkivao upravo ovakav emotivni, intimni prijem i zbog toga sam zaista zadovoljan”, kaže Šahmanović.
Portal RTV Podgorica: Šta Vas je najviše intrigiralo u ekranizaciji života i umjetničkog puta Dušana Vukotića? Šta je bilo stvaralački najuzbudljivije?
ŠAHMANOVIĆ: Najviše me intrigirala velika kontradiktornost, taj njegov životni i profesionalni uspon i pad: čovjek koji je osvojio Oskara i pomjerao granice animacije u svijetu, bio hvaljen i slavljen, preko noći postaje nepoželjna osoba. Ta pukotina između svijeta mašte i svijeta surove realnosti je glavni narativni tok filma.
Stvaralački je najuzbudljivije bilo tražiti formu koja može da izdrži i bajku i gorčinu: da spojimo arhiv, svjedočenja, tišinu, prazne prostore i jedan kontemplativan ritam. Da ne upadnemo u banalnosti, već da prije svega razumijemo njegov kreativni svijet, a onda da ispričamo priču kako o njemu, tako i o društveno političkim prilikama u tadašnjoj zemlji.
Portal RTV Podgorica : U čemu je po Vašem mišljenju najveća dragocjenost filmskog svjedočanstva o Dušanu Vukotiću i vremenu u kojem je živio? Kakav utisak bi ste poželjeli da gledalac ponese iz sale?
ŠAHMANOVIĆ: Mislim da je najveća dragocjenost filma to što Vukotića ne posmatramo ni kao mit, ni kao žrtvu, nego kao kompleksnog autora u sudaru sa vremenom u kojem je živio. Kroz njegovu sudbinu svjedočimo i o usponu i padu jedne kulture i jedne zemlje koje više nema, i o načinu na koji su devedesete presjekle stvaralački kontinuitet.
Volio bih da gledalac iz sale izađe pomiješanih osjećanja, ispunjen što je imao prlike da vidi priču o jednom vanvremenskom stvaraocu, da bude zadivljen i emotivno dirnut, da bude u isto vrijemi i pomalo ljut. Dirnut, jer vidi koliko daleko može da stigne jedan čovjek sa olovkom u ruci. Ljut, jer spozanje koliko se lako odreknemo svojih najboljih ljudi. Ako film probudi tu mješavinu emocije i odgovornosti prema sopstvenim autorima, onda je ispunio smisao.
Festival „Biser Jadrana“ 2026. raspisao konkurs za najbolju kompoziciju u kategoriji pop, zabavne i mediteranske muzike
Objavljen prvi trejler za “Kuću zmaja 3”: Izdaje i velika bitka
Budvanske poklade održane po planu uprkos jakoj kiši
Portal RTV Podgorica: Dušan Vukotić je pokazao da je jezik filma i animacije, univerzalan i da može daleko prevazići granice država i kultura. U čemu je šansa crnogorske kinematografije da izađe iz okvira lokalnog?
ŠAHMANOVIĆ: Vukotić je pokazao da univerzalnost ne nastaje tako što se pravimo „globalni“, nego tako što smo radikalno autentični. Njegovi filmovi su nesvakidašnji, duhoviti, subverzivni, vrlo lični, baš zbog toga razumljivi svuda. Isto važi i za crnogorsku kinematografiju: šansu da izađemo iz lokalnog vidim u hrabrom, autorskom filmu, filmu koji govori iz ličnog iskustva, ali u formi koja je savremena i komunikativna. Danas imamo koprodukcije, festivale, platforme, tehnički je lakše nego ikad. Ali ono što nam treba, to su autentične priče. Suštinski je presudno da je film iskren, da govori o ovom podneblju, da posjeduje snažanan autorski glas, kada se ti elementi spoje onda se mnoga vrata otvaraju i film počinje da živi svoj globalni život.
Portal RTV Podgorica: Postoji li još neka figura u istoriji filma ili umjetnosti uopšte, istoriji, koju bi ste na sličan način voljeli prikazati kroz film?
ŠAHMANOVIĆ: Postoji nekoliko figura koje me dugo prate, ali ne volim prerano da ih imenujem. Više od „čiste“ biografije zanima me ta tačka u kojoj se lična sudbina sudari sa velikom istorijom. Gdje god postoji takva pukotina između privatnog i kolektivnog tu ja vidim potencijal za film.
Portal RTV Podgorica: Što bi mi kao mala zemlja i kinematografija mogli da ostavimo kao pečat u evropskoj kinematografiji?
ŠAHMANOVIĆ: Kao mala kinematografija, naš najveći potencijal je upravo u specifičnosti: između mora i planine, između istoka i zapada, sa složenom istorijom, humorom i jezikom. Ne moramo nikome da ličimo, imamo dovoljno materijala da budemo prepoznatljivi.
Naš pečat može da bude kombinacija emotivne iskrenosti, vizuelne sugestivnosti i tihih drama malih sredina. Mislim da smo već počeli da ostavljamo trag, naši filmovi su prisutni na festivalima, prepoznaju se autorski glasovi, ali to je tek početak. Ključno je da ne proizvodimo ono što mislimo da Evropa želi da vidi, nego ono što mi zaista jesmo.
Portal RTV: Kako bi ste ocijenili savremenu crnogorsku kinematografiju? Koliko smo zapaženi u regionu? Da li se uspijevamo izboriti za mjesto u širim okvirima? Šta je tu važno činiti u smislu institucionalne podrške?
ŠAHMANOVIĆ: Savremenu crnogorsku kinematografiju vidim kao prostor naglog uzleta, ali i dalje veoma osjetljiv. U regionu smo vidljiviji prije nego desetak godina, naši filmovi osvajaju nagrade, učestvuju u važnim programima, poželjni smo parteneri. Ali sve je još na tankoj liniji: mali broj projekata, osjetljiv sistem finansiranja, prevelika oslonjenost na entuzijazam pojedinaca.
Institucionalno, najvažniji je kontinuitet: podrška razvoju projekata, debitantima, obrazovanju, kao i snažne veze između Javnog Servisa, Filmskog centra, podrška drugih institucija i umerežavanje sa nezavisnom scenom. Potrebna je jasna vizija i strategija. Kada autor zna da sistem stoji iza njega duže od jednog projekta, onda se usuđuje da pravi hrabrije, istinski autorske filmove.
Portal RTV Podgorica: Do sada ste se oprobali u različitim filmskim formama, temama.. Šta će biti sljedeće? Koje projekte spremate?
ŠAHMANOVIĆ: Paralelno razvijam više projekata. Radim na igranom filmu „Sam“, intimnoj priči o identitetu, sjećanju i jednoj rani iz djetinjstva koja čovjeka prati kroz njegov cijeli život. Nastavljam i sa dokumentarnim radom, među projektima je serijal o crnogorskim iseljenicima, kao i nekoliko filmova koji se bave našom kulturom i savremenim društvom.
Ne volim da pravim velike najave unaprijed, ali mogu da kažem da me i dalje zanimaju priče u kojima se čovjek nađe sam sa sobom pred većim istorijskim i društvenim kontekstom. To je, čini mi se, linija koja spaja sve što radim.
J. Boljević
