U Nizozemskoj je broj povreda od pirotehnike smanjen više od 50% nakon zabrane za građane, dok lokalne zabrane u Njemačkoj i Francuskoj dodatno štite osjetljive grupe, uključujući osobe sa traumama i životinje.
Podaci iz Crne Gore pokazuju da je tokom prazničnog perioda 2024/2025. policija oduzela više od 133.000 komada petardi i 1.155 vatrometa, a Hitna pomoć je zabilježila najmanje četiri povrede od pirotehničkih sredstava samo u novogodišnjoj noći, dok ranije godine zdravstvene službe evidentiraju sedam povreda povezanih sa pirotehnikom, uključujući teže povrede očiju i ruku.
“Posebnu zabrinutost izaziva podatak da u Crnoj Gori ima preko 1.700 djece sa smetnjama u razvoju uključenih u obrazovni sistem, velika većina bez adekvatne individualne podrške. Među njima je oko 309 djece iz spektra autizma, dok ukupno više od 1.500 djece sa neuro‑razvojnim poremećajima svakodnevno se suočava sa izazovima u pristupu obrazovanju i zdravstvenoj podršci — i upravo oni su posebno osjetljivi na nagle i glasne zvukove pirotehnike”, navode iz ove fondacije.
Uz to, brojni evropski podaci pokazuju da pirotehnika ozbiljno utiče i na životinje: do 80% mačaka i pasa pokazuje strah tokom vatrometa, mnogi skrivaju se, tresu se ili pokušavaju pobjeći, a za više od trećine životinja stres traje i nakon završetka buke. Veliki broj životinja bježi tokom praznika, što dovodi do povećanog broja izgubljenih kućnih ljubimaca i povreda usljed panike.
„Vrijeme je da i mi u Crnoj Gori stavimo sigurnost i dobrobit djece i životinja ispred buke i opasnosti. Posebno kada govorimo o najosjetljivijim: djeci sa smetnjama u razvoju, djeci iz spektra autizma i našim kućnim ljubimcima koji nemaju način da se zaštite od intenziteta zvuka“, poručuju iz Fondacije Mentorium.
Fondacija Mentorium poziva:
• Ministarstvo unutrašnjih poslova i Vladu Crne Gore da hitno razmotre izmjene zakona o pirotehnici;
• Opštine da u lokalnim odlukama ograniče ili zabrane upotrebu pirotehnike u urbanim i osjetljivim zonama, uključujući škole, domove za djecu i područja gdje žive porodice s djecom sa smetnjama u razvoju;
• Građane da podrže inicijativu za bezbjedniju prazničnu atmosferu, bez rizika po djecu, mlade i životinje.
