Izvršni rukovodilac Direkcije za obnovljive izvor energije, Bojan Đordan ističe da svakako treba sagledati širu sliku situacije u Pljevljima, ali i u cijeloj Crnoj Gori.
“Ne postoji nijedan zvanični zaključak, a tako smatramo i u kompaniji, da je TE Pljevlja glavni zagađivač na nivou Pljevalja. Činjenica je da rad termoelektrane i sami način sagorijevanja ne može doprinijeti pozitivno kvalitetu vazduha, ali je činjenica da minimalno, odnosno najmanje, u odnosu na ostale zagađivače koje imamo u Pljevljima, doprinosi tom visokom zagađenju vazduha”, kazao je Đordan.
Ne smiju se, kako kaže, zanemariti ni vremenski uslovi, te da treba imati u vidu da termoelektrana radi praktično cijele godine.
“U periodu kada nemamo grejnu sezonu mislim da nismo imali nijednu situaciju sa prevelikim nivoom misija čestica koje zagađuju vazduh. Na taj način možemo i zaključiti da termoelektrana definitivno nije objekat koji je osnovni izvor zagađenja u Pljevljima kada je u pitanju stanje kvaliteta vazduha”, poručio je Đordan.
Prema njegovim riječima, građanima treba objasniti šta je to od novih sistema izgrađeno pušteno ili treba da bude pušteno u rad kroz projekat ekološke rekonstrukcije.
“Projekat ekološke rekonstrukcije nije ni završen. Termoelektrana je bila van pogona sedam i po do osam mjeseci usljed aktivnosti na adaptaciji kotla i dimnjaka. Kroz te projekte unaprijedili smo rad ovih postrojenja i samim tim smo izbjegli dodatnu ugradnju postrojenja koji bi smanjili efikasnost, a povećali potrošnju uglja u TE. Na taj način smo zaokružili jedan dio cjeline za već postojeća postrojenja koja su puštena u rad”, kazao je Đordan.
Sistem za odsumporavanje, kako kaže, nije ni postojao u termoelektrani i da tek treba da bude pušten u probni rad. Njegovi objekti su izgrađeni i spremaju se za probni rad. Ističe da se rade funkcionalna ispitivanja, jer se radi o jako složenom tehničko-tehnološkom sistemu.
“Nakon projekta adaptacije kotla i dimnjaka, mjerenja pokazuju da su značajno niže emisije SO2 u vazduhu, a tek ćemo ih imati kada se sistem za odsumporavanje stavi u funkciju i puni pogon”, istakao je Đordan.
Nemate ideju za današnji ručak? Pripremite pileću musaku i uživajte u čaroliji ukusa
Kako doručak oblikuje vaš cijeli dan, ali i dugoročno zdravlje
Ovo je 5 najboljih pasmina mačaka za vlasnike početnike prema veterinaru
On navodi da su nerealni zahtjevi Opštine Pljevlja da građani imaju besplatnu električnu energiju, te da bi na taj način zašli u jednu vrstu zloupotrebe.
“Do sada smo dali oko 30 miliona eura ka Eko-fondu za emisiju CO2. Pored toga, dali smo veliki novac kroz akcizu za ugalj i kroz ekološke naknade samoj lokalnoj zajednici. EPCG izdvaja višemilionske iznose koji moraju ciljano da budu iskorišćeni za ekološke projekte. Ta izdvajanja će biti još veća kroz regulativu, a otvaraju se novi ekološki projekti kroz koje će se sanirati crne tačke širom Crne Gore. Naša je težnja da to budu isključivo obnovljivi izvori”, kazao je Đordan.
“Gašenje TE Pljevlja imalo bi nesagledive posljedice za taj grad”
Govoreći o potencijalnom gašenju TE Pljevlja, Đordan je naveo da bi to energetski bilo najbezbolnije, ali da je pitanje šta će da se desi sa socijalno-ekonomskim aspektom.
“Koja su to radna mjesta koja imamo kao alternativu za sve zaposlene u sistemu TE Pljevlja i Rudnika uglja sa ta dva velika privredna društva, povezana manja društva i same građane Pljevalja koji osjećaju benefite tog rada. Mislim da je to mnogo teža situacija nego šta ćemo sa električnom energijom, koju ćemo da uvezemo. Današnje cijene na berzama iznose od 105, 120 i perioda kada su 150 po megavat satu, dok sada građani Crne Gore plaćaju u prosjeku oko 46-47 eura po megavat času. To znači da bi mi po tri ili četiri puta većoj cijeni bi bili primorani da uvezemo tu električnu energiju. Sve to bi se osjetilo i na ostatak države, a za lokalnu zajednicu bi to bile nesagledive posljedice”, istakao je Đordan.
Gazdić: U 2024. godini uloženo preko milion eura u obnovu stanica za monitoring
Direktor Agencije za zaštitu životne sredine, Milan Gazdić kazao je da Agencija upozorava i pokušava da sve nadležne edukuje u kom pravcu treba da se kreću sa aktivnostima vezanim za zagađenje vazduha.
„Kada dođe grejna sezona, vraćamo se na ista pitanja. Što se tiče Agencije za zaštitu životne sredine, mi smo zaduženi za monitoring, praćenje kvaliteta vazduha, a za tu namjenu imamo devet stanica širom Crne Gore. Od toga, dvije stanice se nalaze u Pljevljima, a kupili smo još jednu mobilnu stanicu koju smo instalirali u centru grada Pljevalja radi boljeg praćenja stanja kvaliteta vazduha“, naveo je Gazdić.
On je pojasnio da je Agencija za zaštitu životne sredine takođe zadužena da obavještava javnost o kretanjima tih zagađenja.
„Prethodne godine smo uložili preko 1.000.000 eura u obnovu ovih stanica u cilju što višeg nivoa monitoringa. Mi nismo nadležni za zatvaranje postrojenja, to radi ekološka inspekcija kojoj šaljemo obavještenja kada da izađu na teren i utvrde o kakvim se zagađenjima i nedostacima radi. Veliki broj institucija je uključen u tu mrežu – Institut za javno zdravlje, Hidrometeorološki zavod i lokalna samouprava. Svi zajedno treba da radimo na popravljanju situacije“, istakao je Gazdić.
On je rekao da Vlada i država imaju sistemska rješenja ponuđena svim lokalnim samoupravama.
„Pljevlja dobijaja preko 5.000.000 eura kredita u posljednje tri godine, samo od CO2 kredita koja je TE u obavezi da plaća opštini. Taj novac mora da se koristi za rješavanje ovih pitanja i ekoloških projekata“, istakao je Gazdić.
Gazdić je kazao da su pored Termoelektrane zagađivači u Pljevljima svi koji koriste ugalj za grijanje.
„Dimnjak TE se nalazi na 1000 metara nadmorske visine, a individualna ložišta i male kotlarnice nemaju filtere, a nalaze se ispod nivoa dimnjaka, tako da kompletna sagorjevanja ostaju ispod ‘poklopca’“, pojasnio je on.
Gazdić navodi da je Agencija za zaštitu životne sredine dala saglasnost za projekat ekološke rekonstrukcije TE Pljevlja, kao i za projekat toplifikacije grada.
„Gledali smo da se ovaj drugi projekat što prije sprovede, nadam se da ćemo konačno imati bolju ekološku situaciju u Pljevljima“, dodaje on.
Korito rijeke Ćehotine se vraća približno u korito gdje je bilo.
„Sada protiče kroz vještačko korito, za sada po tom pitanju nema nekih promjena. Agencija je na zahtjev rudnika ocjenjivala elaborat procjene uticaja i dobio je pozitivno mišljenje, sada ga treba sprovesti do kraja jer je u jednom trenutku infrastruktura rudnika uglja i života rudara bila ugrožena“, rekao je Gazdić.
On je istakao da je nivo zagađenja vazduha drugim opštinama na istom nivou kao svake godine u vrijeme grejne sezone.
„U Nikšiću i Podgorici je čak nivo čestica u vazduhu bio PM 2 i po i PM 10, što je više bilo nego u Pljevljima. Posljednja mjerenja CETI-ja pokazuju da su prekoračenja zagađenja i dalje visoka u Pljevljima“, kaže Gazdić.
Kada je riječ o praćenu EU integracija i sprovođenje evropske agende, Gazdić kaže da ne posmatra to kao puko izvršavanje obaveza, već vraćanje Crne Gore u okvire i ideju ekološke države.
Laković: Ljeti nema zagađenja iako radi TE Pljevlja
Direktor Rudnik uglja u Pljevljima, Nemanja Laković navodi da se mora upravljati tačnim informacijama i da se svi moraju ponašati odgovorno u krizama kao što je zagađenje u opštini Pljevlja.
“Trenutno se radi sve što se može da bi se otklonio ovaj problem i to je najvažnije u ovom trenutku. Pljevlja nisu jedini grad koji ima termoelektranu i rudnik uglja. Elektroprivreda je završila proces toplifikacije fazu 1, a fazu 2 sprovodi Ministarstvo kapitalnih investicija. Kada se završe druga i treća faza toplifikacije ugasiće se glavne kotlarnice u centru grada, koji su jedni od najvećih zagađivača”, istakao je Laković.
Ističe da je termoelektrana nesumnjivo zagađivač, ali da treba vidjeti na koji način, u kom periodu i kako to riješiti.
“Argument je i to što ljeti nema zagađenja vazduha iako radi termoelektrana. Zimi, ove atmosferske prilike dovode do toga da je i provjetravanje grada lošije zbog magle koja dolazi. Najbitnije je da ostanemo na fokusu rješavanja problema i da ne stanemo na tome. Toplifikacija se sprovodi, ekološka rekonstrukcija se sprovodi. Kada ta dva projekta budu završena ostaje sekundarna gradska mreža gdje bi se gasila ta ložišta. Imamo 4 do 5 hiljada individualnih ložišta i između 20 i 30 kolektivnih ložišta”, kazao je Laković.
Navodi da je Rudnik uglja spreman za preporuke Agencije za životnu sredinu da se zabrani prodaja uglja individualnim ložištima.
“To je odlična mjera, ali ljudima treba pronaći alternativu. Trenutno smo zakasnili sa tom mjerom, jer su svi nabavili ugalj za ovu grejnu sezonu, ali se za narednu godinu može napraviti plan i da krenemo u gašenje jednog po jednog ložišta, a na taj način ćemo imati velike benefite za grad”, istakao je Laković.
Poručuje da ovo nije situacija gdje treba da se prebacuje odgovornost i da treba vidjeti ko radi, a ko ne radi na rješenju problema i da se oni koji ne rade, uključe na rješenju problema.
“Najvažnije je da se obezbijedi čist vazduh za građane Pljevalja, a ne da upiremo prstom jedni u druge. Nije problem zatvoriti TE Pljevlja, ali moramo iznositi tačne podatke i na osnovu toga sagledavati situaciju i gledati šta je najbolje za građane Pljevalja”, naveo je Laković.
“Sistem TE Pljevlja i Rudnika uglja proizvodi do 60 odsto električne energije za Crnu Goru”
Objašnjava da sistem TE Pljevlja i Rudnika uglja Pljevlja proizvodi 40 do 60 odsto električne energije za potrebe Crne Gore.
“Po tržišnim vrijednostima struje u proteklih pet godina taj sistem je proizveo struje u vrijednosti od 840 miliona eura. Zašto građani Crne Gore imaju 50 odsto jeftiniju električnu energiju nego što je tržišna cijena? Upravo zbog tog sistema, koji omogućava da imaju duplo jeftiniju struju nego što je na tržištu. Hiljadu i po ljudi radi u rudniku i TE, a sa povezanim licima to je sistem od kojeg zavisi 4.500 ljudi u Pljevljima. Treba sve iznijeti na sto i treba ići ka rješenju, a da ne zaustavljamo proces preko kojeg ćemo doći do finalnog rješenja”, kazao je Laković.
Prema njegovim riječima, najveći problem sa funkcionisanje Rudnika uglja Pljevlja je zakašnjelo izmještanje rijeke Ćehotine, te kada se završi izmještanje moći će da rasterete kop i da uđu u zonu postojećeg korita i u mnogo bezbjedniji rad.
“Zakazano je puštanje korita rijeke Ćehotine u utorak. Imaćemo Ćehotinu vrlo brzo u novom koritu i oslobodićemo prostor starog korita da rudari mogu da krenu dalje sa kopanjem, kao i da uđemo u bezbjedniji rad i obezbijedimo količine uglja potrebne za TE i stabilan rad energetskog sistema. Po završetku ekološke rekonstrukcije mislim da ulazimo u jednu stabilnu zonu rada za energetski sitem”, istakao je Laković.
On je podsjetio da je u planu rekonstrukcija preduzeća i da planiraju da otvore 12 novih kompanija unutar RU Pljevlja, koja će izdvojiti da posluju na tržištu, kako bi radna mjesta ostala u funkciji i nakon eventualnog gašenja Rudnika uglja.
“Imamo veliku razvojnu šansu Pljevalja. Od 12 poslova koje smo planirali da pokrenemo kao radne jedinice, a kasnije da izdvojimo i kao firme, tri pogona su već u toku”, kazao je Laković.
