<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Nekada\u0161nja \u010dlanica “PIGS” i “PIIGS” (Portugal, Italija, Irska, Gr\u010dka, \u0160panija), kojoj su se sjevernjaci podsmijevali 2012. godine i smi\u0161ljali podrugljive akronime, sada te iste sjevernjake u\u010di kako se vodi velika privreda.<\/p>\n\n\n\n
I londonski The Economist priznaje da je do prije desetak godina \u0160panija bila “sinonim za ekonomski neuspjeh”, a da sada analiza brojki ba\u0161 tog lista pokazuje da je pobjednik 2024. godine.<\/p>\n\n\n\n
Donedavno su banke bile “na grba\u010di” dr\u017eave i sklone propadanju ako ih ta ista dr\u017eava ne spasi, a mladi su se iseljavali u Njema\u010dku i Latinsku Ameriku ili su protestovali protiv mjera \u0161tednje i nedostatka posla.<\/p>\n\n\n\n
Nekada su zgrade i aerodromi ostajali napola izgra\u0111eni, a sada je u 2025. godini \u0160panija na putu da postane najuspje\u0161nija privreda “bogatog svijeta”.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Cifre ne la\u017eu \u2013 privredni rast, inflacija, nezaposlenost, fiskalna politika, performanse berze \u2013 sve je to pomno sra\u010dunato u svjetskim centrima za analizu privreda i \u0160panija je (neo\u010dekivani) lider.<\/p>\n\n\n\n
Sveukupni ekonomski rast i tempo otvaranja novih radnih mjesta te\u010de br\u017ee nego u Americi, koja je uvijek dinami\u010dna po tom pitanju i \u010dijoj robusnosti uvijek zavidi cio svijet.<\/p>\n\n\n\n
To djelimi\u010dno ima veze i sa povratkom turizma na velika vrata \u2013 \u0160panija je 2024. imala rekordnih 94 miliona posjetilaca i sada se takmi\u010di sa Francuskom, koja je zabilje\u017eila 100 miliona, da bude najve\u0107e svjetsko inostrano turisti\u010dko sredi\u0161te.<\/p>\n\n\n\n
\u010cetvrta po veli\u010dini ekonomija evrozone jeste iskoristila povratak turizma poslije pandemije koronavirusa, ali to nije sve, jer potpuno je nemogu\u0107e da je neko tako lako prerastao Njema\u010dku, Francusku, Italiju i Veliku Britaniju, zabilje\u017eiv\u0161i pove\u0107anje BDP-a od 3,2 odsto pro\u0161le godine.<\/p>\n\n\n\n
Nasuprot tome, njema\u010dka privreda se smanjila za 0,2 odsto u 2024, dok je Francuska porasla za 1,1 odsto, Italija za 0,5 procenata, a Velika Britanija za o\u010dekivanih 0,9 procentnih poena.<\/p>\n\n\n\n
Zanimljivo je da su dobro pro\u0161le i Gr\u010dka i Irska, jo\u0161 dvije \u010dlanice nekada\u0161njeg nelaskavog kluba “PIIGS”, a dobro su poslovali i Danci, prije svega zbog pomame za novim ljekovima za mr\u0161avljenje firme Novo Nordisk.<\/p>\n\n\n\n
No, \u0160panci su to uspjeli da urade dinami\u010dnom i izbalansiranom politikom. Zanimljivo je da je \u0160panija bila \u201ezaslu\u017ena\u201d za \u010dak 40 odsto ukupnog privrednog rasta evrozone.<\/p>\n\n\n\n
Finansijske usluge, tehnologija i investicije bili su faktori koji su pomogli \u0160paniji da se vrati iz dubine pandemije, kada se BDP u jednoj godini smanjio za 11 odsto.<\/p>\n\n\n\n
Dug u odnosu na BDP pao je sa 120,3 odsto u 2020. na 107,7 odsto pro\u0161le godine, daleko br\u017ee nego u drugim velikim ekonomijama. U \u010demu je tajna i koje lekcije \u0160panija mo\u017ee da da ostatku Evrope?<\/p>\n\n\n\n
Prvi \u010das predavanja sastojao bi se od toga da se Evropa mane Trampovske feti\u0161izacije proizvodnje i njenog vra\u0107anja na svoju teritoriju. \u0160panija se koncentrisala na usluge.<\/p>\n\n\n\n
Ona dodu\u0161e ne dobija energiju od Rusije ve\u0107 iz Afrike, i nije tako pogo\u0111ena uni\u0161tenjem Sjevernog toka i sankcijama Rusiji, ali svejedno \u2013 proizvodnja je opala i u \u0160paniji kao i u Njema\u010dkoj (ne\u0161to manje). No, tu je turizam kao spas.<\/p>\n\n\n\n
\u0160panija tako\u0111e sve vi\u0161e izvozi konsultantske usluge i tehnolo\u0161ko znanje. Neturisti\u010dke usluge porasle su sa oko 5,5 odsto BDP-a prije pandemije na 7-8 odsto, ka\u017ee banka BBVA, a precizno bilje\u017ei The Economist. I u Srbiji je bolji uspjeh postigla doma\u0107a IT industrija koja je izvezla svoje usluge, nego subvencionisanje malo pla\u0107enih proizvodnih poslova na kojima smo godinama insistirali.<\/p>\n\n\n\n
Najve\u0107a zemlja Iberije ostala je i otvorena. Nekada su mladi napu\u0161tali \u0160paniju, a sada dolaze u nju. Od 2019. godine radna snaga u zemlji ro\u0111ena u inostranstvu porasla je za oko 1,2 miliona (1,1 milion samo do 2022. do 2024), uglavnom iz Latinske Amerike (Kolumbija, Venecuela i Meksiko predvode ovaj trend).<\/p>\n\n\n\n
Ovdje dolazimo do igre brojki jer ekonomija \u0160panije jeste sedam procenata ve\u0107a nego 2019. godine, ali svega tri procenta iznosi uve\u0107anje kada ga prilagodimo pove\u0107anju broja stanovnika.<\/p>\n\n\n\n
Ipak, i Kanada i Britanija su tako\u0111e preplavljene imigrantima, ali im BDP po stanovniku pada, a u \u0160paniji raste. Za \u0160paniju to i nije neki problem jer je prili\u010dno “prazna”, dok je Britanija zemlja sa ogromnom gustinom naseljenosti.<\/p>\n\n\n\n
\u0160panija ula\u017ee novac u nacionalni \u017eeljezni\u010dki sistem (ve\u0107 ionako jedan od najboljih na svijetu), zone niske emisije u gradovima, kao i u industriju elektri\u010dnih vozila i subvencije za mala preduze\u0107a. Njen proces modernizacije je potpomognut sredstvima za oporavak nakon pandemije iz programa EU Next Generation.<\/p>\n\n\n\n
\u0160panija bi trebalo da dobije do 163 milijarde evra do 2026. godine, \u0161to je \u010dini najve\u0107im primaocem ovih sredstava pored Italije.<\/p>\n\n\n\n
Ali, \u0160panija mudro investira novac. Proizvodnja zelene energije u zemlji se vidi kao jo\u0161 jedan povoljan faktor, ne samo za garantovanje elektri\u010dne energije, ve\u0107 i za podsticanje investicija. \u0160panija ima drugu po veli\u010dini infrastrukturu obnovljive energije u EU, prema podacima do kojih je do\u0161ao BBC.<\/p>\n\n\n\n
I posljednje \u2013 ne zatvarajte vrata Kinezima. \u0160panci ne smatraju, kao Tramp i neki u Evropi, da su Kinezi glavna prijetnja, ve\u0107 \u2013 \u0161ansa. Kineske firme su investirale mnogo.<\/p>\n\n\n\n
Na primjer, Stellantis i CATL, kineski proizvo\u0111a\u010d baterija, najavili su jo\u0161 10. decembra da \u0107e izgraditi novu fabriku baterija u Saragosi. Chery International, kineski proizvo\u0111a\u010d automobila, izabrao je Barselonu kao lokaciju za svoju prvu evropsku proizvodnu fabriku, navodi The Economist.<\/p>\n\n\n\n
\u0160panija je, dakle, putokaz kako se Evropa mo\u017ee izvu\u0107i iz krize \u2013 evropskim putem, ne upadaju\u0107i u desni\u010darenje, ksenofobiju i antikinesko raspolo\u017eenje.<\/p>\n\n\n\n
Otvorena za sve, napreduje br\u017ee od drugih, te je MMF predvidio rast od 2,9 odsto za 2025. godinu, opet najve\u0107i u evrozoni.<\/p>\n\n\n\n
Uprkos \u017ealbama zbog preteranog turizma, nezaposlenosti ili visokih cijena stanovanja \u2013 \u0160panija daje nadu za budu\u0107nost. Ne samo Evrope.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mo\u017eda je velika svjetska ekonomija sa najboljim ekonomskim pokazateljima Indija, ali je najbolje brojke u Evropi ostvarila \u2013 \u0160panija.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1001661,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[144],"tags":[30667,708,7624,4428,1160],"naslovna":[],"class_list":["post-1001660","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-svijet","tag-ekonomsko-cudo","tag-evropa","tag-lider","tag-privreda","tag-spanija-2"],"acf":[],"yoast_head":"\n