Piše: Vojin Grubač
Ukoliko se uzme u obzir da su mnoge države formirane na prostoru bivše Jugoslavije razvile obrasce upravljanja obilježene snažnom spregom političkih elita i organizovanog kriminala, njihova funkcionalnost se nameće kao ključna tema golog opstanka. Država koja ne uspijeva zaštiti interese sopstvenih građana, niti obezbijediti vladavinu prava i institucionalnu stabilnost, teško može imati kredibilitet ili status „matične“ zaštitnice bilo kome izvan svojih granica.
Masovno iseljavanje stanovništva iz država bivše Jugoslavije— koje se mjeri stotinama hiljada ljudi i milionima — predstavlja najupečatljiviji dokaz njihovog kolektivnog i pojedinačnog posrnuća.
Zato se kao suštinsko pitanje Balkana ne nameće dilema o „matičnim“ i „rezervnim“ državama, već potreba za izgradnjom funkcionalnih, pravno uređenih i ekonomski održivih sistema. To podrazumijeva oslobađanje od sistemske korupcije, razgradnju veza između političkih struktura i kriminalnih mreža, te stvaranje ambijenta u kojem bi ekonomski razvoj zaustavio dalje masovno iseljavanje stanovništva i omogućio povratak stotinama hiljada ljudi koji su te države napustili. Zato je pri sadašnjem stanju stvari najbliža istini teza da matične države na Balkanu- uopšte ne postoje, jer se državama teško mogu nazvati.
(Mišljenja i stavovi autora kolumni nisu nužno stavovi redakcije Portala RTV Podgorice)
