Prva arheološka istraživanja na lokalitetu Žabljak Crnojevića realizovana su tek 2018. godine, iako se radi o jednom od prepoznatljivih spomenika crnogorske istorije, istakao je predavač.
“Pretpostavlja se da je nastao u X vijeku, za vrijeme Vojislavljevića, mada postoje neke pretpostavke s obzirom na poziciju i sam izgled kupastog brijega moguće je da je i u rimsko doba tu bila tvrđava zato što je idealna pozicija za kontrolisanje ogromne površine”, rekao je Gazivoda.
U prvom dijelu predavanja Gazivoda je izložio rezultate sistematskih arheoloških istraživanja realizovanih u periodu od 2018–2020. i 2023. godine. On je predstavio gradski trg, crkvu, vojne i stambene objekte, skladišta i cistijerne za vodu, gradske bedeme i stare kaldrme te izložio mape stare tvrđave u pokušaju da rekonstruiše način života u tom omeđenom prostoru. Na lokalitetu su pronađeni i pokretni nalazi kao što su srebrne makaze za svijeću, lule, noževi, posude, alatke i sl.
U drugom dijelu predavanja Gazivoda je ponudio nekoliko rješenja koja bi dovela do stalnog održavanja i revitalizacije Žabljaka Crnojevića (prije svega sanacije najkritičnijih bedema), te popularisanja u edukativne i turističke svrhe što bi se postiglo otvaranjem muzeja i organizovanjem manifestacije Dani Žabljaka Crnojevića. On se osvrnuo i na pitanje vlasništva, ističući da bi lokalitetom trebalo da rapolaže Prijestonica Cetinje.
